جەرى بايدىڭ ەلى باي

جەرى بايدىڭ ەلى باي

بۇگىندە ايماقتا بولجانعان 140 ميلليارد اقش دوللارىنا باعالانعان كەن قورى بار

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇستىمىزدەگى جىلعى جولداۋىندا «قازاقستان گەولوگيالىق بارلاۋ سالاسى بويىنشا الەمدىك نارىققا شىعۋى ءتيىس. ءتيىستى زاڭنامانى جەڭىلدەتە وتىرىپ، بۇل سالاعا شەتەلدىك ينجينيرينگتىك كومپانيالاردان ينۆەستيتسيا تارتقان ءجون»، دەپ ەرەكشە اتاپ كورسەتتى. ەلباسى سونداي-اق، ەلىمىزدە مينەرالدىق-شيكىزات بازاسىن ودان ءارى دامىتۋ ماقساتىندا جاڭا كەن ورىندارىن اشۋ جانە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىسىن جانداندىرۋدى تاپسىردى. بۇل باعىتتا ەلىمىزدە، ونىڭ ىشىندە وبلىسىمىزدا ەلەۋلى شارالار قولعا الىنىپ، جۇزەگە اسىرىلۋدا. وبلىسىمىزدا قۇزىرەتتى ورگانمەن مەردىگەرلەر اراسىندا 162 كەلىسىمشارت جاسالىپ، 127 جەر قويناۋىن پايدالانۋشى جۇمىس اتقارۋدا. ونىڭ ىشىندە 154 كەلىسىمشارت بويىنشا ءوندىرۋ جۇمىستارى جانە 8 كەلىسىمشارت بويىنشا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە.

وبلىسىمىزدىڭ اۋماعى پايدالى قازبا بايلىقتارعا اسا باي. بۇگىندە ايماقتا بولجانعان 140 ميلليارد اقش دوللارىنا باعالانعان كەن قورى بار. ەلىمىزدەگى فوسفور قورىنىڭ دەنى وبلىسىمىزدىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. سونداي-اق، التىن، كۇمىس، مىس، تەمىر، ۋران جانە ءباريتتىڭ وراسان زور قورى بارلانعان. قۇم، اكتاس، جالپاقتاس، شاعال، گرانيت، ءمارمار جانە گيپس سياقتى پايدالى قازبا بايلىقتار وبلىس، ەلىمىزبەن قاتار شەت مەملەكەتتەردە دە ۇلكەن سۇرانىسقا يە. كەيىنگى كەزدە جەر قويناۋىن يگەرۋگە نيەت ءبىلدىرۋشى، الەۋەتتى مەكەمەلەر مەن جەكە كاسىپكەرلەر كوبەيىپ كەلەدى. ولار قۇزىرلى ورگان وتكىزەتىن جەر قويناۋىن پايدالانۋ كونكۋرستارىنا قاتىسىپ، ۇتىپ العاندار كەلىسىمشارتقا يە بولۋدا. ءسويتىپ ولار جەر قويناۋىن يگەرۋگە بەلسەنە كىرىسۋدە.

جامبىل ايماقتىق گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ ينسپەكتسياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» زاڭىنا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونىندەگى باسقا دا نورماتيۆتىك اكتىلەرگە سايكەس كەلىسىمشارت الۋشىلاردىڭ ونداعى تالاپتاردى ورىنداۋ بارىسىن باقىلاۋ جانە قاداعالاۋمەن شۇعىلدانادى. بارلاۋ جۇمىسىن ۇزدىكسىز جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە وبلىس اۋماعىندا پايدالى قازبالاردىڭ مول قورى تابىلۋدا. كەيىنگى كەزدە التىن، فوسفور، مىس، موليبدەن، اكتاس، ءمارمار جانە گرانيت كوپتەپ ءوندىرىلىپ، ولار وندىرۋشىلەرگە ايتارلىقتاي تابىس اكەلۋدە.
كەلىسىمشارت الۋشىلارعا قويىلاتىن تالاپ قاتال. ولار اۋەلى وزدەرىنە بەرىلگەن جەردە 3 جىل ىشىندە بارلاۋ جۇرگىزۋى ءتيىس. سودان كەيىن عانا ولارعا وسىندا 25 جىل كەن وندىرۋگە رۇقسات بەرىلەدى. جەر قويناۋىن يگەرۋشى اۋەلى ءوندىرۋ جوباسىن جاساۋ كەرەك. ەكىنشىدەن، جەر قويناۋىن پايدالانۋعا قۇزىرەتتى ورگانمەن كەلىسىمشارت جاساۋى ءتيىس. ۇشىنشىدەن، جەر ماسەلەسىن زاڭداستىرۋ قاجەت. سونداي-اق، كەلىسىمشارتتا ونىڭ كەن كوزىن يگەرۋ ءۇشىن قۇياتىن قارجى كولەمى، جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە اۋداراتىن سالىقتى تولەۋ مولشەرى ءتىپتى، ساتىپ الاتىن تەحنيكاسى مەن وندىرەتىن ءونىمىنىڭ كولەمىنە دەيىن ايقىن كورسەتىلۋى ءتيىس. وكىنىشكە قاراي، قازبا بايلىق ءوندىرۋدى وڭاي ولجا كورەتىندەر، قولى كوتەرە المايتىن شوقپاردى بەلىنە بايلايتىندار دا بار. ولاردىڭ اراسىندا بەلگىلەنگەن تالاپتى ورىنداماۋشىلار دا كەزدەسەدى. ءبىزدىڭ ينسپەكتسيا قىزمەتكەرلەرى مۇندايلارعا اۋەلى ەسكەرتۋ جاساپ، ايىپپۇل سالادى. ودان ءتيىستى ناتيجە شىعارماسا، قۇزىرلى ورگانعا جەر قويناۋىن پايدالانۋشىنىڭ كەلىسىمشارتىن كەرى قايتارىپ الۋ تۋرالى ۇسىنىس تۇسىرەدى.
وتكەن جىلى گرانيت، قۇم-شاعال، سازتوپىراق وندىرۋگە مىندەتتەمە العان، ولاردى ورىنداماعان «MINE» جشس، «Stoun Line» جشس، «شامالعان-ي» جشس، «FERRUM» جشس، «كومپانيا سب-جولدارى» جشس، «بەرەكە» شارۋا قوجالىعى، «كسس «Engineering & Contruction Co.، Ltd» جانە «مەركى قۇرىلىس» جشس-نىڭ كەلىسىمشارتتارى قايتارىپ الىندى.
بۇگىندە وبلىسىمىزدىڭ اۋماعىندا جاڭا كەن ورىندارىن يگەرۋ ماقساتىندا 8 جەردە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇرگىزىلۋدە. «يۋجسپەتسگەولوگيا» جشس مويىنقۇم اۋدانىندا التىنعا، «كورپەساي» جشس التىن، كۇمىسكە، «تەنير لوگيستيك» جشس تيتان-ماگنيتكە، «ميروشنيچەنكو م. ا» جەكە كاسىپورنى گرانيتكە، تالاس اۋدانىندا «است مينەرال گروۋپ» جشس اكتاسقا، قورداي اۋدانىندا «قوپالى» جشس التىن، كۇمىس جانە مىسقا، جامبىل اۋدانىندا «لانوس – 2001» جشس قۇم-شاعال قوسپاسىنا جانە جامبىل، جۋالى اۋداندارىندا «باقىت» جەكە كاسىپورنى قۇرىلىس تاسىنا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇرگىزۋدە.
سونداي-اق، ايماقتا «اراسان» جشس-مەن «گەوتەرم» وندىرىستىك كومپانياسى» جشس تۇششى سۋ قورىنا بارلاۋ جاساۋدا. «اراسان» جشس-نىڭ جۋالى اۋدانىندا توعىزتاراۋ، كولتوعان، كۇرەڭبەل، شاقپاقاتا، بايزاق اۋدانىندا قۇمجوتا، بايزاق، ەڭبەك، جامبىل اۋدانىندا جالپاقتوبە، پريگورودنىي، ايشا ءبيبى، سارىسۋ اۋدانىنداعى يگىلىك جانە تالاس اۋدانىنداعى مايتوبە اۋىلىندا بۇل ىسكە كىرىسىپ كەتكەنىنە ءبىراز ۋاقىت بولدى. «گەوتەرم» وندىرىستىك كومپانياسى جشس شۋ اۋدانىنداعى دالاقاينار، قوناەۆ، قورداي اۋدانىنداعى اۋقاتتى، سورتوبە، بەتقاينار، مەركى اۋدانىنداعى سارىمولداەۆ، كەڭەس، ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنداعى قوراعاتى، اقىرتوبە، جاڭاتۇرمىس، مويىنقۇم اۋدانىنداعى سارىوزەك، قارابوگەت اۋىلدارىندا ىزدەستىرۋ، بارلاۋ جۇمىسىمەن اينالىسۋدا.
ءبىزدىڭ مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇسىنىسىمەن قۇزىرلى ورگان، ياعني، وبلىس اكىمدىگىنىڭ قاۋلىسى-مەن وسىعان دەيىن جۇزدەگەن كەلىسىمشارت ونىڭ يەلەرىنەن قايتارىلىپ الىندى. 2013 جىلى 56 تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى، ونىڭ 33-ءى جوسپارلى، 23-ءى جوسپاردان تىس. تەكسەرۋ كەزىندە 54 تارماق بويىنشا زاڭ تالاپتارىن بۇزۋشىلىق انىقتالىپ، لاۋازىمدى جانە زاڭدى تۇلعالارعا 81 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق ءىس قوزعالىپ، 8066، 460 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىندى. ول قارجىنىڭ دەنى مەملەكەت قازىناسىنا قۇيىلدى.
بيىل ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا مەكەمەدە 18 تەكسەرۋ جوسپارلانعان بولاتىن. قازىرگە دەيىن 5 ءىرى كاسىپورىندا تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىن تەكسەرۋگە موراتوري جاريالاۋىنا بايلانىستى 8 نىساندى تەكسەرۋدى جىل اياعىنا دەيىن توقتاتتىق. قازىر قىزمەتكەرلەرىمىز نەگىزىنەن بارلاۋ جۇمىستارىن قاداعالاپ، مونيتورينگ جاساۋمەن شۇعىلدانۋدا.
بارلىق جەردە دە ءىس تەتىگىن ماماندار شەشەدى. كەن كوزدەرىن بارلاۋ جانە وندىرۋگە ءبىلىمدى دە بىلىكتى ماماندار تارتىلۋى ءتيىس. بۇل سالادا 2000 جىلدارى مامان تاپشىلىعى وتكىر سەزىلگەن بولاتىن. كەيىنگى كەزدە بۇل پروبلەما ەڭسەرىلدى. قازىر بىزگە الماتىداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىن، قاراعاندى، سەمەي جانە تارازداعى ارنايى وقۋ ورنىن بىتىرگەن ماماندار جۇمىسقا ورنالاسۋدا. ولاردىڭ اراسىندا ماماندىعىن قىسقا مەرزىمدە يگەرىپ، ەرەكشە كوزگە ءتۇسىپ جۇرگەندەر دە از ەمەس. سولاردىڭ قاتارىندا جاڭاتاستاعى «ەۋروحيم تىڭايتقىش» كومپانياسىنىڭ گەولوگى، باس ينجەنەرى بولات كاريموۆ، باس گەولوگ قالدىبەك قويشىباەۆ، «داكە بارلاۋ» جشس گەولوگى قانىش ايدىنبەكوۆ، «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» كولىكتىك ءدالىزىن سالىپ جاتقان مەردىگەرلىك كومپانياداعى ماركشەيدەر جانات قالتاەۆا، «كازفوسفات» جشس «قاراتاۋ» كەن وڭدەۋ كومبيناتىندا باس گەولوگ بولىپ ىستەيتىن قايرات قۇرمانوۆ جانە وسى كاسىپورىنداعى باس ماركشەيدەر شولپان سىزدىقوۆانىڭ ەسىمدەرىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. بىلىكتى ماماندار وبلىسىمىزداعى بارلاۋ جانە ءوندىرۋ ۇدەرىستەرىنە سۇبەلى ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى.
بۇگىنگى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ، ايماقتاعى وسى سالاداعى بارلىق ارىپتەستەرىمدى كاسىبي مەرەكەسىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. ىستەرىنە تابىس، وتباسىلارىنا اماندىق پەن يگىلىك تىلەيمىن.

اسقار قۇندىزباەۆ،
جامبىل ايماقتىق گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

موجنو يسپولزوۆات سلەدۋيۋششيە HTML-تەگي ي اتريبۋتى: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>