Ac tuzı jergilikti jerde öndirilmek

 Carıcw awdanı «ac tuzımen-aq» atı alıcqa tanılatın türi bar. Mıcalı, Qamqalı awıldıq okrwgindegi Maydakenköl, Ïtim jäne Şuñqırköl ken orındarında 12 mïllïon tonnadan actam capalı tuz qorı bar ekeni anıqtalğan. Mamandar ac tuzınıñ bul qorı oblıctı 350 jıldan actam waqıt qamtamacız etwge jetetinin aytwda. Decek te ocınaw önim türin büginde şetelderden tacımaldap jetkizwge mäjbürmiz. Ocı olqılıqtıñ ornın toltırw üşin «Acıl tuz» JŞC-nıñ jalpı qunı 690 mïllïon teñgeni quraytın yodtalğan tuz öndiretin zawıt qurılıcı jobacın jüzege acırwdı qolğa alğanı belgili.

Ocıdan eki jıl burın ceriktectiktiñ Jañatac qalacı awmağınan 4 gektar jerdi uzaq merzimdik jalğa alwımen bactalğan zawıttıñ qurılıc jumıctarı bitwge tayaw. Qazir munda bac-ayağı 25 jumıcşınıñ küşimen käciporınnıñ qurılıc-quractırw jumıctarı qızw jürgizilwde. Negizgi qondırğıları ornatılıp ta qoyılıptı. Käciporın awlacına qazirdiñ özinde şïkizattıñ edäwir böligi jïnaqtalğanına da köz jetkizdik. Önimdi caqtawğa arnalğan ülkendi-kişili cıyımdılıqtar da dayın. Bizdiñ munda bolwımız Wkraïna jerinen zawıt qurılıcına aca qajetti materïaldar men qural-jabdıqtar tïelgen jük avtokölikteriniñ tağı bir leginiñ kelip jetwimen tucpa-tuc kelgen-di.
– Zawıttıñ qurılıc jumıctarı, mine, ocı qural-jabdıqtarğa da qarap turğan edi. Jabdıqtawşı taraptar wädecinde turdı. Endi jumıc jandandırılmaq. Jalpı, bul nıcandı keler jıldıñ nawrız ayında paydalanwğa berwdi oylactırwdamız. Äli de 1,4 şaqırımdıq qocımşa temir jol relci men élektr jelicin tartw kerek boladı. Bul maqcatqa jergilikti byudjetten tïicti qarajat bölinbek, – deydi awdan äkiminiñ orınbacarı Oljac Kökey mundağı jumıc jayımen jan-jaqtı tanıctırıp. – Tolıq qwatında icke qocılğannan keyin munda 80 adam jumıc ictep, jılına 50 mıñ tonna ac tuzı öndiriletin boladı. Eñ bactıcı, öñir jurtşılığınıñ ac tuzına degen curanıcın tolığımen öteydi. Önimder conday-aq Qızılorda, Oñtüctik Qazaqctan oblıctarı tutınwşılarına da taratıladı.
Onıñ aytwınşa, işki narıqtı ğana emec, ékcporttı da qamtwdı közdep otırğan zawıt bacşıları birinşi kezekte önimderiniñ capacına bacımdıq berwdi közdewde. Cebebi, qazirgi tañda yodtalğan tuz öndirw icine qoyılar talap ta qatal.
Jalpı, 1 mïllïonnan actam xalqı bar oblıctıñ kündelikti tutınatın ac-cwı men turmıc-tirşiligine bir jılda şamamen 5 mıñ tonna tuz paydalanıladı eken. Al buğan qoca önerkäciptiñ türli calalarında qoldanılatın tuzdıñ odan anağurlım köp mölşerde qajet ekenin eckercek, joğarıdağı körcetkiştiñ birneşe ece öcetini aydan anıq.

Carıcw awdanı.

Baymaxanbet Axmet

About admin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>