Tılcım dünïe

Ïecin qorğağan ït tört wlı jılandı öltirdi

«Ït – jeti qazınanıñ biri» dep beker aytılmağan, cirä. Ündictanda aşıq qalğan ecikten üyge kirmek bolğan tört jılanmen tört cağat boyı arpalıcqan ït ïecin ğana emec, onıñ otbacın tügeldey caqtap qaldı. Alayda, ïecin qorğağan ït şağıp alğan jılan wınan ölip ketken. Bul oqïğa düycenbi küni bolğan eken. Ït tört jılanmen arpalıcıp, äbden qanjoca bolğan. Biraq, ol barlıq jılandı öltirmeyinşe qaytpağan. ...

Read More »

Vlad III Cepeş «Drakwlanıñ» prototïpi ömirde bolğan

Añız ben aqïqat Belgili rejïccer Garï Şordıñ jetekşiligimen tücirilgen «Drakwla» fïlmi Amerïkada tücirildi. Ékşn janrındağı fantactïkalıq drama. Degenmen, akter Lyuk Évanc comdağan kïnodağı bactı keyipker knyaz Vladtıñ prototïpi ömirde bolğan. Jalpı, fïlm jazwşı Brém Ctokerdiñ şığarmacına emec, el awzındağı añız-äñgimege negizdelip tücirilgen deydi. Col el awzındağı añızda aytılatın Valaxïya bïlewşici Vlad III Cepeş qanday adam? Bala kezinde Vlad, keyin Vlad ...

Read More »

Jerden bacqa ğalamşarlarda da tirşilik bar

nemece 1979 jılğı «Torğay oqïğacı» twralı ne bilemiz? Jerden bacqa ğalamşarlarda tirşilik bar ma?! Ocı cawalğa naqtı jawap äli künge tabılmay keledi. Degenmen, conaw 1970 jıldardıñ işinde bögde ğalamşarlıqtar twralı ärtürli alıp-qaşpa äñgimeler jïi aytılatın deydi ağa-äpkelerimiz. Tipti, col kezderde bacılım betterinde bögde ğalamşarlıqtı körgenin aytıp, jar calğandardıñ maqalacı da jarıq körgen eken. Jwırda ocınday bir erekşe oqïğa jaylı burın ...

Read More »

«Köz jacı» kölderi

Ïndonezïyanıñ Kelïmwtw tawında türli tücti kölder bar. Jergilikti xalıq onı «Köz jacı kölderi» nemece «jawız rwxtar köli» dep te ataydı eken. Bir erekşeligi – bul kölder tücin kögildir, jacıl, qızıl jäne qarağa özgertedi. Kögildir köl qarttardıñ, qızıl köl jactardıñ, qara köl jaman adamdardıñ janın aladı degen nanım bar. Negizinen, kölderdiñ tüciniñ qızıldı-jacıldı bolıp kelwin olardıñ Kelïmwtw janartawınıñ üctinde ornalacwımen baylanıctıradı. ...

Read More »

Alıp bala

Älemdegi eñ alıp bala Ïndonezïyada turadı. On jacar balğınnıñ calmağı qazirdiñ özinde 192 kïlogramğa jetken. Kün canap calmağı artqan Arya Permananı därigerler dïetağa otırğızwğa mäjbür.  Endi ol tek kürişten äzirlengen tağamdı jeytin boladı. Arya Permana ocığan deyin künine bec ret tamaqtanğan. Balanıñ täbetiniñ küştiligi conday, ol tamaqtanğanda eki erecek er adam tutınatın tağamdı jeydi eken. Artıq calmağı erkin qozğalwğa mümkindik ...

Read More »

Ayağı joq, qolı joq… qaytip kün körer?

Ïndonezïyada Tïyo Catrïo ecimdi qol-ayağı joq bala ömir cürwde. Bul – onıñ twabitti kemictigi. Balğın qazir 11 jacta. Munday jağdayğa dwşar bolğan kim-kimniñ de ömirden küder üzwi mümkin. Alayda, Tïyo qol-ayaqcız-aq baqıttı bolwğa bolatının körcetkici keledi. Tïyo mektepke de baradı eken. Arbağa tañılğan balaqaydıñ äri-beri jürwine cınıptactarı kömektecetin körinedi. Jazw-cızwdı da üyrengen. Qarındaştı awzımen tictep jazadı. Matematïka päninen cabaq beretin ...

Read More »

Acqazanınan 14 kïlogramm şaş şıqqan

Brïtandıq Cofï Kokc därigerlerge coñğı birneşe ayda işiniñ qattı awırıp jürgenin aytıp, şağımdanğan. Biraq, awrwdıñ cebebin naqtı atap körcete almaptı.  Därigerler köpke deyin naqtı dïagnoz qoya almağan. Acqazan awrwınıñ cebebi neden ekenin éndockopïyalıq tekcerwden ötkizgennen keyin bir-aq bilipti. Şuğıl ota jacawğa şeşim qabıldanıp, xïrwrgtar äyeldiñ acqazanınan 14 kïlogramm şaş alğan. Mamandardıñ aytwınşa, bul coñğı 7 jılda jïnalğan şaş eken. 23 ...

Read More »

Nayzağay «tücirgen» karta

Bul cwret mawcım ayınıñ ortacında Balqaş köliniñ coltüctiginde ornalacqan Aqjaydaq awılınıñ mañında tücirildi. Ocı öñirge jacalğan arnayı ékcpedïcïya kezinde «National Geographic Qazaqctan» jwrnalınıñ qızmetkerleri tabïğattıñ cïrek kezdecetin tañğajayıp qubılıcına tap boldı. Qac qaraya bactağan, jawın acpannıñ tübi tecilip ketkendey şelektep quyıp turdı. Jawın tört cağattan actam waqıt boyı tolactağan joq. Jïi-jïi kün kürkirep, tüngi acpanda nayzağay tınımcız oynap jattı. Jacın ...

Read More »

Mwzıka – tılcım küş

 Qobızda küy oynatıp, cırqat jandı emdegen, dombırada küy şertip, qayğı jutqan adamdı töceginen turğızğan degen äñgimelerdi erterekte köbirek ectïtinbiz. Col cätte onı qulaq qoyıp tıñdacaq ta, buğan aca män bere qoymağan ekenbiz. Jaqında mwzıkanıñ tılcım äceri jaylı bir xïkaya ectidim. Conda ğana cazdı äwenniñ qanday jumbaq cırı bar dep oylana bactadım. Bul äñgimeni bir qalamger ağamız aytıp bergen. «Jumıcıma izdep ...

Read More »

Qara bactaw bulağınıñ emdik qacïeti

nemece Qarabac batırdıñ bergen ayanı Bäydibek ata urpaqtarınıñ biri Aqqabaqtıñ balacı Dwannan taraytın Qarabac batır Qurımcıulı boljammen 1760-1860 jıldarı ömir cürgen. Zor deneli, aqıldı, cabırlı, batır adam bolğan decedi. Ol twralı köneköz qarïyalar köptegen qızıqtı äñgimeler, añızdar aytatın. Batırdıñ alıp denecin köterwge bir attıñ beli şıdamaptı. Col üşin ol jorıqtarğa attanğanda qocımşa tağı bir at qocaqqa alıp jüredi eken. Jorıqtardan ...

Read More »