تىلسىم دۇنيە

يەسىن قورعاعان يت ءتورت ۋلى جىلاندى ءولتىردى

«يت – جەتى قازىنانىڭ ءبىرى» دەپ بەكەر ايتىلماعان، ءسىرا. ءۇندىستاندا اشىق قالعان ەسىكتەن ۇيگە كىرمەك بولعان ءتورت جىلانمەن ءتورت ساعات بويى ارپالىسقان يت يەسىن عانا ەمەس، ونىڭ وتباسىن تۇگەلدەي ساقتاپ قالدى. الايدا، يەسىن قورعاعان يت شاعىپ العان جىلان ۋىنان ءولىپ كەتكەن. بۇل وقيعا دۇيسەنبى كۇنى بولعان ەكەن. يت ءتورت جىلانمەن ارپالىسىپ، ابدەن قانجوسا بولعان. بىراق، ول بارلىق جىلاندى ولتىرمەيىنشە قايتپاعان. ...

Read More »

ۆلاد ءىىى تسەپەش «دراكۋلانىڭ» ءپروتوتيپى ومىردە بولعان

اڭىز بەن اقيقات بەلگىلى رەجيسسەر گاري شوردىڭ جەتەكشىلىگىمەن تۇسىرىلگەن «دراكۋلا» ءفيلمى امەريكادا ءتۇسىرىلدى. ەكشن جانرىنداعى فانتاستيكالىق دراما. دەگەنمەن، اكتەر ليۋك ەۆانس سومداعان كينوداعى باستى كەيىپكەر كنياز ۆلادتىڭ ءپروتوتيپى ومىردە بولعان. جالپى، فيلم جازۋشى برەم ستوكەردىڭ شىعارماسىنا ەمەس، ەل اۋزىنداعى اڭىز-اڭگىمەگە نەگىزدەلىپ تۇسىرىلگەن دەيدى. سول ەل اۋزىنداعى اڭىزدا ايتىلاتىن ۆالاحيا بيلەۋشىسى ۆلاد ءىىى تسەپەش قانداي ادام؟ بالا كەزىندە ۆلاد، كەيىن ۆلاد ...

Read More »

جەردەن باسقا عالامشارلاردا دا تىرشىلىك بار

نەمەسە 1979 جىلعى «تورعاي وقيعاسى» تۋرالى نە بىلەمىز؟ جەردەن باسقا عالامشارلاردا تىرشىلىك بار ما؟! وسى ساۋالعا ناقتى جاۋاپ ءالى كۇنگە تابىلماي كەلەدى. دەگەنمەن، سوناۋ 1970 جىلداردىڭ ىشىندە بوگدە عالامشارلىقتار تۋرالى ءارتۇرلى الىپ-قاشپا اڭگىمەلەر ءجيى ايتىلاتىن دەيدى اعا-اپكەلەرىمىز. ءتىپتى، سول كەزدەردە باسىلىم بەتتەرىندە بوگدە عالامشارلىقتى كورگەنىن ايتىپ، جار سالعانداردىڭ ماقالاسى دا جارىق كورگەن ەكەن. جۋىردا وسىنداي ءبىر ەرەكشە وقيعا جايلى بۇرىن ...

Read More »

«كوز جاسى» كولدەرى

يندونەزيانىڭ كەليمۋتۋ تاۋىندا ءتۇرلى ءتۇستى كولدەر بار. جەرگىلىكتى حالىق ونى «كوز جاسى كولدەرى» نەمەسە «جاۋىز رۋحتار كولى» دەپ تە اتايدى ەكەن. ءبىر ەرەكشەلىگى – بۇل كولدەر ءتۇسىن كوگىلدىر، جاسىل، قىزىل جانە قاراعا وزگەرتەدى. كوگىلدىر كول قارتتاردىڭ، قىزىل كول جاستاردىڭ، قارا كول جامان ادامداردىڭ جانىن الادى دەگەن نانىم بار. نەگىزىنەن، كولدەردىڭ ءتۇسىنىڭ قىزىلدى-جاسىلدى بولىپ كەلۋىن ولاردىڭ كەليمۋتۋ جانارتاۋىنىڭ ۇستىندە ورنالاسۋىمەن بايلانىستىرادى. ...

Read More »

الىپ بالا

الەمدەگى ەڭ الىپ بالا يندونەزيادا تۇرادى. ون جاسار بالعىننىڭ سالماعى قازىردىڭ وزىندە 192 كيلوگرامعا جەتكەن. كۇن ساناپ سالماعى ارتقان اريا پەرمانانى دارىگەرلەر ديەتاعا وتىرعىزۋعا ءماجبۇر.  ەندى ول تەك كۇرىشتەن ازىرلەنگەن تاعامدى جەيتىن بولادى. اريا پەرمانا وسىعان دەيىن كۇنىنە بەس رەت تاماقتانعان. بالانىڭ تابەتىنىڭ كۇشتىلىگى سونداي، ول تاماقتانعاندا ەكى ەرەسەك ەر ادام تۇتىناتىن تاعامدى جەيدى ەكەن. ارتىق سالماعى ەركىن قوزعالۋعا مۇمكىندىك ...

Read More »

اياعى جوق، قولى جوق… قايتىپ كۇن كورەر؟

يندونەزيادا تيو ساتريو ەسىمدى قول-اياعى جوق بالا ءومىر سۇرۋدە. بۇل – ونىڭ ءتۋابىتتى كەمىستىگى. بالعىن قازىر 11 جاستا. مۇنداي جاعدايعا دۋشار بولعان كىم-كىمنىڭ دە ومىردەن كۇدەر ءۇزۋى مۇمكىن. الايدا، تيو قول-اياقسىز-اق باقىتتى بولۋعا بولاتىنىن كورسەتكىسى كەلەدى. تيو مەكتەپكە دە بارادى ەكەن. ارباعا تاڭىلعان بالاقايدىڭ ءارى-بەرى جۇرۋىنە سىنىپتاستارى كومەكتەسەتىن كورىنەدى. جازۋ-سىزۋدى دا ۇيرەنگەن. قارىنداشتى اۋزىمەن تىستەپ جازادى. ماتەماتيكا پانىنەن ساباق بەرەتىن ...

Read More »

اسقازانىنان 14 كيلوگرامم شاش شىققان

بريتاندىق سوفي كوكس دارىگەرلەرگە سوڭعى بىرنەشە ايدا ءىشىنىڭ قاتتى اۋىرىپ جۇرگەنىن ايتىپ، شاعىمدانعان. بىراق، اۋرۋدىڭ سەبەبىن ناقتى اتاپ كورسەتە الماپتى.  دارىگەرلەر كوپكە دەيىن ناقتى دياگنوز قويا الماعان. اسقازان اۋرۋىنىڭ سەبەبى نەدەن ەكەنىن ەندوسكوپيالىق تەكسەرۋدەن وتكىزگەننەن كەيىن ءبىر-اق ءبىلىپتى. شۇعىل وتا جاساۋعا شەشىم قابىلدانىپ، حيرۋرگتار ايەلدىڭ اسقازانىنان 14 كيلوگرامم شاش العان. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل سوڭعى 7 جىلدا جينالعان شاش ەكەن. 23 ...

Read More »

نايزاعاي «تۇسىرگەن» كارتا

بۇل سۋرەت ماۋسىم ايىنىڭ ورتاسىندا بالقاش كولىنىڭ سولتۇستىگىندە ورنالاسقان اقجايداق اۋىلىنىڭ ماڭىندا ءتۇسىرىلدى. وسى وڭىرگە جاسالعان ارنايى ەكسپەديتسيا كەزىندە «National Gەographic قازاقستان» جۋرنالىنىڭ قىزمەتكەرلەرى تابيعاتتىڭ سيرەك كەزدەسەتىن تاڭعاجايىپ قۇبىلىسىنا تاپ بولدى. قاس قارايا باستاعان، جاۋىن اسپاننىڭ ءتۇبى تەسىلىپ كەتكەندەي شەلەكتەپ قۇيىپ تۇردى. جاۋىن ءتورت ساعاتتان استام ۋاقىت بويى تولاستاعان جوق. ءجيى-ءجيى كۇن كۇركىرەپ، تۇنگى اسپاندا نايزاعاي تىنىمسىز ويناپ جاتتى. جاسىن ...

Read More »

مۋزىكا – تىلسىم كۇش

 قوبىزدا كۇي ويناتىپ، سىرقات جاندى ەمدەگەن، دومبىرادا كۇي شەرتىپ، قايعى جۇتقان ادامدى توسەگىنەن تۇرعىزعان دەگەن اڭگىمەلەردى ەرتەرەكتە كوبىرەك ەستيتىنبىز. سول ساتتە ونى قۇلاق قويىپ تىڭداساق تا، بۇعان اسا ءمان بەرە قويماعان ەكەنبىز. جاقىندا مۋزىكانىڭ تىلسىم اسەرى جايلى ءبىر حيكايا ەستىدىم. سوندا عانا سازدى اۋەننىڭ قانداي جۇمباق سىرى بار دەپ ويلانا باستادىم. بۇل اڭگىمەنى ءبىر قالامگەر اعامىز ايتىپ بەرگەن. «جۇمىسىما ىزدەپ ...

Read More »

قارا باستاۋ بۇلاعىنىڭ ەمدىك قاسيەتى

نەمەسە قاراباس باتىردىڭ بەرگەن ايانى بايدىبەك اتا ۇرپاقتارىنىڭ ءبىرى اققاباقتىڭ بالاسى دۋاننان تارايتىن قاراباس باتىر قۇرىمسى ۇلى بولجاممەن 1760-1860 جىلدارى ءومىر سۇرگەن. زور دەنەلى، اقىلدى، سابىرلى، باتىر ادام بولعان دەسەدى. ول تۋرالى كونەكوز قاريالار كوپتەگەن قىزىقتى اڭگىمەلەر، اڭىزدار ايتاتىن. باتىردىڭ الىپ دەنەسىن كوتەرۋگە ءبىر اتتىڭ بەلى شىداماپتى. سول ءۇشىن ول جورىقتارعا اتتانعاندا قوسىمشا تاعى ءبىر ات قوساققا الىپ جۇرەدى ەكەن. جورىقتاردان ...

Read More »