Тарих

Бүгінгі Аңырақайдың бейнесі

Игере білгенге игілік мол Аңырақай даласында болудың сәті түсті. Бұл өзі көптен ойда жүргенімен, әртүрлі себептермен жол түспей қойған іссапар еді. Жолсерігім – «Қордай» ормандар және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесінің» директоры Сағатбек Тәтібеков пен орман қорықшылары. Бүгінде бос қалған ен даланың бірден-бір иесі әзірге осы мекеме ғана. Ал, бұрынғы Одақтың дүрілдеп тұрған кезінде мұнда әр ұжымшар мен кеңшардың ...

Read More »

Құралай сұлу кесенесі қайта тұрғызылды

Мойынқұм ауданы Кіші Қамқалы ауылы маңында орналасқан Құралай сұлу мазарын сәулет өнері­нің өзгеше ескерткіші десек, артық айтқандық емес. Ел аузында бұл кесенені Келден батыр шамамен XVIII ғасырдың басы мен XIX ғасырдың аяғында шикі кірпіштен қалап, салғызған деп айтылады. Көне тарихқа жүгінсек, бұл оқиға қазақтар мен қалмақтардың қақтығыстары кезінде болған екен. 

Read More »

Кеңестік саясаттың сиқы: тазалау ма, алалау ма?

Бір кездері «қой үстіне бозторғай жұмыртқалайтын» заман, жұмақ өмір орнатар деп сенген кеңестік кезең саясатының солақайлығы, өз тұсында адалдықтан гөрі аярлыққа, екіжүзділікке көбірек «бүйрегі бұрып», сан құбылғаны мемлекеттік мұрағаттарда сол күйі қатталумен тұр. Мұрағат материалдарынан кеңестік саясат сиқы, әсіресе, жергілікті ұлт өкілдері тағдырына салқын қарағандығы, солақайлылығы, сайқымазақтығы менмұндалайды. Бұған Әулиеата уезіндегі 1920-1925 жылдары жүргізілген кеңестік аппаратты тазалау науқаны қорытындылары арқылы ...

Read More »

Ол енді қазақтар үшін «Мырзажан» емес!

Сол тұстағы ақкөңіл қазақтар Левон Исаевич Мирзоянды «Мырзажан» деп атапты. Кейбір тарихшылар мұның мәнісін Л. Мирзоянның жергілікті халыққа дұрыс көзқараста болғанымен түсіндіргісі келеді. Сонымен бірге, Левон Исаевич 1938 жылы Сталин мен Молотовқа «олар мұнда күріш өсірумен айналыса алмайды» дегенді алға тартып Приморя өлкесінен жер аударылған кәрістерді Қазақстанға қоныс­тандыруға келіспей хат жазыпты, сондай-ақ, Сталин мен Ежовқа НКВД-ның қызметіне деген өзінің күдігі мен ...

Read More »

Еліне қамқор болған ер

Биназар батырдың туғанына 210 жыл Тарих – жыр, тарих – өлең, тарих – қайғы, Өзінше әркім оны парықтайды. Жас ұрпақ ұмытпауы керек бабаларын, Ұмытқан ұрпақ болып жарытпайды. Қадыр Мырза Әлі.

Read More »

2000 жыл бұрынғы Тараз

Қаласының орнындағы археологиялық қазба жұмыстары  ел мәдени мұрасына үлес қосатын үлкен істің бірі болмақ Күн көкжиектен едәуір көтерілген сәтте біз Ежелгі Тараздың табалдырығына табан тіредік. Салған жерден кәрі тарихтың шежіресі сыр шертіп қоя берді. экспедициямыз жақында ғана нобайы көрінген ежелгі кәріз құдық ішінен табылған мыс ожауға куә болды. Бұдан өзге көне бұйымдар да шығып жатты. Бірақ, таза мыстан жасалған әлгі ...

Read More »

Кеңсе мен кеңістік

Дүниежүзіне танымал тұлғалар туралы қызықты деректерге толы кітаптар көп. Мысалы, Мәскеудің «Политиздат» баспасынан жарық көретін «О них говорят» («Политические портреты зарубежных деятелей» сериясы) және «Кто есть кто в мировой политике» атты кітаптардың әр жылдардағы томдары, сондай-ақ «Республика» баспасының экономика, саясат, бизнес, мәдениет және жұлдыздар өміріне арналған «Год планеты» деп аталатын шығарылымдары ой-санасын кемелдендіріп, жандүниесін рухани азықпен байыта түсемін деген адамдар ...

Read More »

Алаш пен ағайынның ардағы

Елу жеті жыл сақталған суреттің сыры – Нұрсұлтанның бөлесі Ержанда бір шаруам бар еді. Соған соқтым. Күн ысымай тұрғанда жол-жөнекей жұмыстарымды бітіре келейін дегенім ғой. Ауыл жұртының тіршілігі таң қылаң бергеннен басталады. Тұрғанбек ақсақал «Нексия» автокөлігінен түсіп жатып амандық-саулық сұрасқан бізге мән-жайды осылай түсіндірді. Қордай ауданындағы Қасық ауылына ертерек жеттік дегенімізбен, бұл уақытта ауылдағылар таңғы шаруаларын бітіріп, көлеңке саялап, демалуға кіріскен ...

Read More »

1070 келі тасты бұйым ғұрлы көрмеген

Халық композиторы Балуан Шолақтың туғанына 150 жыл Өлкетанушы ретінде аса қызығушылықпен палуандар мен батырлар туралы естіген-оқығандарымды еске алып, жинап жүретінім жасырын емес. Бірде «Жас Алаштың» 2014 жылғы 27 наурыздағы №24 санында «Ғасыр бұрынғы рекорд» айдарымен жарияланған мақалада «816 келіні қазақтан өзге ешкім көтерген емес» деген «жаңалықты» оқығанмын. Авторы Арман Аманұлының Шу ауданының орталығы Төле би ауылында 2010 жылы қазан айында ...

Read More »

Бастау

Елбасының өмірі мен қыз­меті тақырыбына қалам тартып жүргенімді көзі қарақты оқырман жақсы біледі деп ойлаймын. Соның ішінде осы мақалада қамтылатын кезең сөз етілген жарияланымдарым да бар. Жақында редакция тарапынан бұл мәселеге бүгінгі күннің тұрғысынан қайта қарау жөнінде өті­ніш айтылды. Ойланып, тол­ғанып, қолға қайтадан қа­лам алдым. Расында да, әлі де басын аша, толықтыра түсе­тін жайлар, бұған дейін айналымға түсірілмеген фак­тілер бар ...

Read More »