Тарих

Маусым жарлығы

Маусым жарлығы

немесе әулиеата уезіндегі қарсылық Дария ҚОЖАМЖАРОВА, Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының ректоры, ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі, тарих ғылымдарының докторы, профессор. 1914 жылы басталған бiрiншi дүниежүзiлiк соғысқа патшалық Ресейдің белсендi түрде қатысуы сол кезде бодан болған халықтардың өмірін одан сайын ауырлатты. Қазақтардан майданға көп мөлшерде шикізат, азық-түлік, мал, сондай-ақ басқа да материалдық заттардың алынуы, шаңырақтарға жаңа әскери салықтардың енгізілуі әлеуметтік және ұлттық езгінің ...

Read More »

Кейкі батырдың бет-бейнесін қалпына келтіру жұмыстары қарашада аяқталады

Венгриядағы Жаратылыстану ғылымдары мұражайындағы мамандар Кейкі батырдың бейнесін қалпына келтіру жұмыстарының қалай жүргізіліп жатқанын айтып берді, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. 13 қазанда Будапештке Кейкі батырдың бассүйегі жеткізілді. Музейдегілердің айтуынша, мамандар батырдың бас сүйегінің бет-бейнесін құрастыру үшін оны үш өлшемді компьютерлік томографияға түсіреді. Ол бас сүйекті толықтай зерттеуге көмектеседі. Ал жалпы бейнені қалпына келтіру жұмыстарының қалай жүргізіліп жатқанын мамандар 18 қазанда Будапеште өтетін баспасөз ...

Read More »

Алтауды алаламай, төртеуді түгендеген тұлғалар

Өткен сенбіде өз дәуірінің халыққа танымал тұлғалары Өтеген батыр, Кебекбай шешен, Ноғайбай би және халық ақыны, әнші-композитор Кенен Әзірбаевқа орнатылған ескерткіш-монумент ашылды. Өтеген батыр елін жаудан қорғаса, Кебекбай шешен уәлі сөзін айтқан, Ноғайбай би әділдігімен ел ардақтысына айналды, күміс көмей Кененнің қайталанбас әндері шырқалды. Сондықтан, тарихта өшпес із қалдырған осындай ұлы бабаларды ардақтап, рухына тәу ету – парыз. Салтанатты жиынды ...

Read More »

Кейкі батыр жайлы не білеміз?

Кейкі батыр жайлы не білеміз?

БАҚ-тарда Кейкі батырдың басы елге оралды деген сүйінші ақпарат жарияланып жатыр. Осыған байланысты Арқалық қаласындағы облыстық дала өлкесі тарихы мұражайының директоры Гүлбану Елтебаеваның Кейкі батыр Көкембайұлы туралы тарихи мәліметін беруді жөн көрдік. Кейкі (Нұрмағанбет) Көкембайұлы (1873-1923) Қазақ даласының еркіндігі мен тәуелсіздігін аңсаған, соның жолында өмірін қиған, 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісті ұйымдастырушылардың бірі, Аманкелді Имановтың үзеңгілес сардары, халық арасында «қол мерген» ...

Read More »

Кейкі батырдың мүрдесі елге қалай қайтарылды

ҚР Орталық мемлекеттік музейінің директоры Нұрсан Әлімбай батырдың мүрдесін елге жеткізу процессінің қалай жүзеге асырылғанын айтып берді, — деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Айта кетейік, бүгін таңғы уақытта Астанаға Кейкі батырдың мүрдесі жеткізілген болатын. «Батырдың мүрдесі қазіргі уақытта ҚР Мәдениет және спорт министрлігінде сақтаулы. Бұл — бассүйек. ДНҚ-ны анықтау үшін көп жұмыс қажет. Біз венгр антроплологтарымен келісім жасастық, олар таяу күндері жұмысқа кіріседі», — деді ...

Read More »

Ақыртасқа апаратын жол қашан жөнделеді?

Өңірімізге туристерді көбірек тартатын тарихи ескерткіштердің бірі – Ақыртас. Ол Тараз қаласынан – 40, ал Ақшолақ темір жол бекетінен 6 шақырымдай оңтүстікте, Қырғыз Алатауының баурайындағы биік төбелердің етегіне орналасқан. Адамдар легін Ақыртасқа тартатын не? Ол, әрине, оның құпиясы. Үлкен қызыл құмтастардан қаланған ғажайып қаланың аяқталмай қалған құрылысы, шынында, саяхатшылардың қиялын небір болжамдарға жетелейтіні анық. Бірақ ғасырдан-ғасыр озып, ғылым мен білім ...

Read More »

Дүние – үлкен көл, замана – соққан жел

«Алдыңғы толқын ағалар, кейінгі толқын інілер, кезекпенен өлінер, баяғыдай көрінер» деген хакім Абай. Жүйрік уақыт бір тоқтамай қаншама қырдан асып, зымырап бара жатыр десеңізші! Зымыраған уақыт қаншама ұрпақты алмастырып үлгерді. бір мезгіл өткенді ойлап, көзден кеткенмен көңілден кетпейтін жақсылар жайлы толғанғанымыз артық болмас. «Ескі көздер бара жатыр азайып, Олар жайлы ойламаудың өзі айып. Ей, тірілер, еске алайық оларды, Солар жайлы ...

Read More »

Тарихи атауларға басымдық берілуі тиіс

«Ақ жол» газетінің 9 маусымдағы №67 (18261) санында «Кеңестік атаулар таскенедей жабысып тұра бере ме?» атты сын мақала жарық көрген болатын. Осы мақалаға орай облыс әкімдігі тілдерді дамыту басқармасынан жауап хат келді. Жауаптың мәтіні төмендегідей. Қазіргі таңда облысымызда 153 ауылдық округ, 3 аудандық маңызы бар қала, 384 елді мекен, 5394 көше бар. Оның ішінде: Қордай ауданында – 19 ауылдық округ, ...

Read More »

Қазақ руға бөлінбейді

Елімізде ең саны көп рулар белгілі болды. Жақында интернет сайттар­дың бірінде Қаныш Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ профессоры Баян Рақышев өзі жүргізген зерт­теулерінің нәтижесін жариялады, деп жазады «Айқын» газеті.   Ғалымның деректеріне сүйенсек, «Қазақстандағы ең саны көп Орта жүз (4 681 000 адам), екінші орын­да — Ұлы жүз (3 618 700 адам), ал үшінші орында — Кіші жүз (2 521 900 адам). ...

Read More »

АҚШ-та тұрған соңғы Кеңес Одағының Батыры дүниеден өтті

АҚШ-та тұрған соңғы Кеңес Одағының Батыры дүниеден өтті.  Бұл туралы жексенбі күні, 28 тамызда ТАСС-қа РИА Новости Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің Чикаго қауымдастығының төрағасы Абрам Сагаловичқа сілтеме жасап хабарлады. Ақпараттық агенттік сұхбаттасушысының айтуынша, Степан Борозенец 26 тамызда Чикагода көз жұмған. Ол 20 тамызда 94 жасқа толған еді. «Өмірден жеңіл, өзінің төсегінде өтті», — деп әңгімеледі Сагалович. Ол жерлеу Чикагода 30 ...

Read More »